Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2012

Ηρθανε τα Φώτα με τα έθιμά τους

Συμβολίζουν τον «καθαρισμό» της γης από τα κακά πνεύματα και την αναγέννηση
Ηρθανε τα Φώτα με τα έθιμά τους
Φωτογραφία Ηλίας Τσάμος
Αν τα Χριστούγεννα τα χαρακτηρίζει το αίσθημα της προσμονής για την έλευση του Θεανθρώπου και την Πρωτοχρονιά η ελπίδα για τα δώρα του νέου χρόνου, τα Φώτα ξυπνούν αισθήματα χαράς και ιερού ξεφαντώματος. Φώτα είναι στο κάτω κάτω...

«Η γιορτή των Φώτων εντάσσεται στις γιορτές του 13ημέρου. Αφορά ουσιαστικά την περίοδο που γιορτάζουμε από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα. Κατά τη διάρκεια του εορτασμού των Φώτων διασταυρώνονται ειδωλολατρικά και χριστιανικά έθιμα», εξηγεί ο καθηγητής λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης.
Οπως σημειώνει ο κ. Αλεξιάδης «τα Θεοφάνεια είναι από τις μεγαλύτερες γιορτές του ελληνικού εορτολογίου. Γιορτάζεται η ανάμνηση της Βάπτισης του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Αγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και αγιάζονται τα νερά. Την πρώτη μαρτυρία μάς τη δίνει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς στις αρχές του 3ου αιώνα. Ο Κλήμης αναφέρει ότι οι οπαδοί του αιρετικού γνωστικού βασιλείου γιόρταζαν τη βάπτιση του Χριστού στις 6 Ιανουαρίου, γιατί πίστευαν ότι τότε γινόταν η ενσάρκωση του Θεού στον Χριστό».
«Ο λαός μας», συνεχίζει ο καθηγητής, «ονομάζει ποιητικά τα Θεοφάνεια "Φώτα", "Ολόφωτα", "Ξέφωτα" και "Φωτόγενα", γιατί τότε φωτίζεται ο κόσμος, αγιάζονται τα νερά και εκδιώκονται τα δαιμονικά όντα. Στις εκκλησίες ψάλλεται το "Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου Κύριε..." και κατόπιν κλήρος και προσκυνητές κατευθύνονται στην πλησιέστερη θάλασσα, λίμνη, πηγή, ποτάμι, δεξαμενή για το ρίξιμο του σταυρού που θα αγιάσει τα νερά.

»Αμέσως οι κολυμβητές πέφτουν στο νερό σε μιαν άμιλλα για το ποιος θα κατορθώσει να πιάσει πρώτος τον σταυρό τον οποίο παλαιότερα συνήθιζαν να περιφέρουν στα σπίτια τους ως νικητές και συγκέντρωναν χρήματα για λογαριασμό τους ή για κάποιο φιλανθρωπικό σκοπό. Σε ορισμένα μέρη η περιφορά του σταυρού γίνεται ακόμη και σήμερα στα σπίτια. Το έθιμο της κατάδυσης του σταυρού εξακολουθεί να γίνεται με θρησκευτική ευλάβεια και σε ελληνικές παροικίες του εξωτερικού, όσες τουλάχιστον είναι κοντά σε θάλασσα, λίμνη ή ποτάμι (όπως στο Τάρπον Σπρινγκς της Φλόριντα, αλλά και στο Λονδίνο)».
Λαϊκή λατρεία και λαογραφία

Είναι εμφανές ότι ανεξαρτήτως προέλευσης τα περισσότερα έθιμα των ημερών έχουν έντονο καθαγιαστικό, εξαγνιστικό χαρακτήρα. Συμβολίζουν τον «καθαρισμό» της γης από τα κακά πνεύματα και την αναγέννηση που φέρνει ο ερχομός της νέας χρονιάς.

«Όπως έγραψε ο ακαδημαϊκός Γεώργιος Μέγας (στο κλασικό βιβλίο του "Ελληνικές Γιορτές και Έθιμα Λαϊκής Λατρείας") σε ορισμένες περιοχές της δυτικής Μακεδονίας οι χωρικοί θεωρούσαν τα Φώτα ως τη μεγαλύτερη γιορτή του χρόνου, γι' αυτό πρωτοφορούσαν τα Φώτα, ρούχο, με απώτερο στόχο να "φωτιστεί" κάθε καινούριο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Αλεξιάδης και προσθέτει:

«Αλλού πίστευαν ότι τα Φώτα δεν βαπτίζονταν μόνο τα νερά αλλά και οι άνεμοι. Όποιος άνεμος τύχαινε και φυσούσε τότε, ημέρωνε κατόπιν ή αυτός θα φύσαγε όλο τον χρόνο. Στη Σινώπη εξάλλου σταύρωναν το σπίτι, κολλούσαν δηλαδή 4 κεριά στους τοίχους του δωματίου για να φύγουν οι "έξω από εδώ". Σε άλλα μέρη, την ίδια ημέρα γίνονται και μεταμφιέσεις. Οι μεταμφιεσμένοι έχουν τρομερή όψη, φέρουν κουδούνια και περιέρχονται τους δρόμους του χωριού ή της πόλης κάνοντας εκκωφαντικούς θορύβους.

»Ο Νικόλαος Πολίτης, ο ιδρυτής της ελληνικής λαογραφικής επιστήμης, είχε πιστέψει ότι η δοξασία των καλλικαντζάρων είχε πλαστεί με αφορμή τις μεταμφιέσεις αυτών ακριβώς των ημερών. Από το αίσθημα φόβου και ανησυχίας που προκαλούσαν άλλοτε οι πολλές φορές επικίνδυνα πειρακτικοί μεταμφιεσμένοι. Τη θεωρία όμως αυτή αργότερα την εγκατέλειψε ο Πολίτης.Ο ελληνικός λαός την θεωρεί μεγάλη γιορτή και την παραλληλίζει με το Πάσχα λέγοντας χαρακτηριστικά: "κάθε Φώτα και Λαμπρή"!

»Η περίοδος της εορτής των Φώτων είναι τριήμερη, ο αγιασμός, τα Θεοφάνεια και ο Αϊ Γιάννης. Η μέρα του αγιασμού όπου στην εκκλησία ψάλλεται η ακολουθία των Ωρών είναι η 5η Ιανουαρίου. Η δεύτερη μέρα είναι των Θεοφανείων. Η τρίτη ημέρα είναι η μέρα του Αϊ Γιαννιού που λέγεται "η Σύναξη του Προδρόμου" και είναι η πιο σημαντική από τις εορτές του Αγίου Ιωάννη»
, καταλήγει ο κ. Αλεξιάδης.

Το καλαντάρι των εθίμων

Δεν χρειάζεται τίποτε περισσότερο για να είναι η 6η και 7η Ιανουαρίου γεμάτες δρώμενα απ' άκρη σ' άκρη της Ελλάδας με τον αγιασμό των υδάτων και το «διώξιμο» των κακών πνευμάτων να έχουν τον πρώτο λόγο.

ΔΡΑΜΑ

«Γίνονται Αράπηδες δεν ντύνονται»


Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες εθιμικές παραδόσεις αναβιώνει αυτές τις μέρες στα χωριά γύρω από την πόλη της Δράμας.

Νέοι μεταμφιέζονται φορώντας προβιές και μουτσούνες ζώων, παίρνοντας με αυτόν τον τρόπο τραγόμορφη όψη. Κουνώντας ρυθμικά τις κουδούνες που κουβαλάνε στις στολές τους επιδιώκουν να διώξουν το κακό και να φέρουν την ευκαρπία και την ευγονία. Είναι οι λεγόμενοι «Αράπηδες».

Το έθιμο που διαδραματίζεται στα γύρω χωριά, Μοναστηράκι, Ξηροπόταμος, Βώλακας, Πύργοι, Πετρούσσα και Καλή Βρύση διαρκεί τρεις ολόκληρες μέρες, από τις 5 έως τις 7 Ιανουαρίου.

Από το πρωί μέχρι το βράδυ κρατάει η «τελετή των Αράπηδων», ενώ μεγάλο γλέντι με χορούς και τοπικά τραγούδια στήνεται σε κάθε χωριό σε διαφορετική μέρα και ώρα.

«Οι άνθρωποι "γίνονται" Αράπηδες, δεν ντύνονται», εξηγεί ο κ. Ιωάννης Παπουτσής, πρόεδρος του Κέντρου Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας, για να δείξει πώς οι άνθρωποι εκεί κυριολεκτικά ζουν τον ρόλο τους τις μέρες αυτές.

Το έθιμο, όπως είναι φυσικό, συγκεντρώνει πλήθος κόσμου από όλα τα μέρη της Ελλάδας.«Έρχονται από όλα τα μέρη, ακόμα και από την Κρήτη για να δουν αυτό το τελετουργικό. Οργανώνονται εκδρομές για την Δράμα» αναφέρει ο κύριος Παπουτσής.

Για την εφετινή χρονιά ο χορός των Αράπηδων στο Μοναστηράκι έχει προγραμματιστεί στις 3 το μεσημέρι της ημέρας των Θεοφανείων, ενώ παράλληλα ο Δήμος Δράμας οργανώνει εκδηλώσεις μετά την κατάδυση του Σταυρού στις πηγές της Αγίας Βαρβάρας και στην Ονειρούπολη που έχει στηθεί στον Δημοτικό Κήπο.

ΚΑΒΑΛΑ

Τα «Σάγια» και το ανάμα της φωτιάς


Στην γειτονική Νέα Καρβάλη, ανατολικά της πόλης της Καβάλας, κάθε χρόνο την παραμονή των Θεοφανίων αναβιώνουν τα «Σάγια», ένα έθιμο που τηρούνταν σε όλη την Καππαδοκία.

Το έθιμο αποτελεί μια σύνθετη τελετουργική πράξη με χορό και τραγούδι γύρω από αναμμένες πυρές που έχει ως κύριο σκοπό την ευημερία.

ΚΑΣΤΟΡΙΑ

Τα τριήμερα «ραγκουτσάρια»
Ενα από τα πιο γνωστά έθιμα των Θεοφανείων, τα «ραγκουτσάρια», αναβιώνει κάθε χρόνο στην πόλη της Καστοριάς, όπου κι εδώ οι κάτοικοι μεταμφιέζονται για να ξορκίσουν το κακό.

Φορούν μάσκες που έχουν συμβολικό χαρακτήρα και βάφονται με ζωηρά χρώματα. Περιφέρονται στους δρόμους κάνοντας θόρυβο με τα χάλκινα όργανά τους.
Συνηθίζουν να «ζητιανεύουν» από τον κόσμο την ανταμοιβή τους, επειδή όπως λένε είναι το αντίτιμο για να διώξουν τα κακά πνεύματα.

Φέτος το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως εξής: Μετά τον αγιασμό των υδάτων ο Άι Βασίλης θα μοιράσει δώρα σε όλα τα παιδιά την πόλης. Συνοδευόμενος από παραδοσιακή λαϊκή μπάντα θα προσφέρει δώρα και καστοριανό κρασί σε όσους συναντά, ξεκινώντας από την πλατεία Δαβάκη και διασχίζοντας την οδό Μητροπόλεως.

Στο Δημαρχιακό Μέγαρο - στις 16:00 - θα γίνει η έναρξη του καρναβαλιού με τη συνοδεία, ως είθισται, χάλκινων οργάνων. Το «μπουλούκι» θα κατευθυνθεί από την οδό Μητροπόλεως στην πλατεία Ομονοίας.

Από αυτή τη στιγμή και μετά θα ξεχυθούν όλοι στους δρόμους και τα σοκάκια της πόλης, με ζωντανή μουσική από λαϊκές ορχήστρες σε καστοριανούς παραδοσιακούς ρυθμούς και ξέφρενο αδιάκοπο χορό.

Το μεσημέρι της επόμενης ημέρας το σκηνικό θα επαναληφθεί σε ακόμη πιο έντονο ρυθμό. Επιπλέον τα «μπουλούκια» από μικρούς και μεγάλους θα επισκέπτονται φιλικά σπίτια και σπίτια εορταζόντων που είναι ανοιχτά στις απρόσμενες επισκέψεις των μεταμφιεσμένων.

Οι εορταστικές εκδηλώσεις θα φθάσουν στην κορύφωσή τους την 8η Ιανουαρίου με τη μεγάλη παρέλαση στην οδό Μητροπόλεως (Τσαρσί) στη 13:00. Από το Δημαρχιακό Μέγαρο, στην οδό Μητροπόλεως και μέσω της πλατείας Ομονοίας, οι παρέες θα καταλήξουν στο «Ντολτσό» και την πλατεία του.

ΕΡΜΙΟΝΗ

«Γιάλα - γιάλα» από σοκάκι σε σοκάκι


«Στη θάλασσα θα πέσω καλέ, βαθιά στα κύματα, να πιάσω την ποδιά σου με τα κεντήματα, γιάλα-γιάλα.
Αν είσαι κι αν δεν είσαι του Δήμαρχου τσουπί, εγώ θα σε φιλήσω κι ας πάω φυλακή, γιάλα-γιάλα».
Το διάσημο «γιάλα - γιάλα» αναβιώνει στην Ερμιόνη της Αργολίδας πάνω από 50 χρόνια. Ανάλογα έθιμα επιβιώνουν και σε πολλά ψαροχώρια της περιοχής, όπως στο Πόρτο Χέλι και την Κοιλάδα.

Τα ξημερώματα των Φώτων, τα αγόρια που πρόκειται τη νέα χρονιά να παρουσιαστούν στο στρατό, συγκεντρώνονται, γευματίζουν όλοι μαζί και έπειτα γυρνούν σε όλα τα σπίτια της περιοχής από σοκάκι σε σοκάκι. Τα παιδιά φορούν παραδοσιακές ναυτικές φορεσιές και τραγουδούν το «γιάλα - γιάλα».

Την παραμονή των Φώτων οι κάτοικοι στολίζουν της βάρκες τους με φοίνικες, νεραντζιές και μυρτιές. Την 6η Ιανουαρίου τις δένουν τους στο λιμάνι όπου τελείται, όπως σε εκατοντάδες περιοχές της χώρας, το καθιερωμένο έθιμο της βουτιάς των νέων (αλλά καμιά φορά και των μεγάλων) στη θάλασσα για να πιάσουν το Σταυρό.

ΛΕΥΚΑΔΑ

Πορτοκάλια ευλογημένα από τη θάλασσα

Στην Λευκάδα τηρείται κάθε χρόνο τέτοιες μέρες το έθιμο «των πορτοκαλιών». Οι πιστοί βουτούν στη θάλασσα τα πορτοκάλια που κρατούν στα χέρια τους και τα οποία είναι δεμένα μεταξύ τους με σπάγκο.

Ύστερα τα παίρνουν στο σπίτι τους για ευλογία και αφήνουν ένα από αυτά για ένα ολόκληρο χρόνο στα εικονίσματα του σπιτιού χωρίς να μουχλιάζει.

Πριν την τελετή της κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού, ρίχνουν στη θάλασσα τα παλιά πορτοκάλια.

ΛΕΣΒΟΣ

Οι βουτηχτάδες και η νεροκολοκύθα


Σε άλλα νησιά, όπως τη Λέσβο, την ώρα που πέφτουν στη θάλασσα οι βουτηχτάδες για να πιάσουν τον Σταυρό οι γυναίκες παίρνουν με μια νεροκολοκύθα νερό από 40... κύματα. Επειτα με βαμβάκι που βουτούν σ΄ αυτό καθαρίζουν τα εικονίσματα - χωρίς να μιλούν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας - και στη συνέχεια ρίχνουν το νερό σε μέρος «που δεν πατιέται» (σε χωνευτήρι εκκλησίας).

Στα Δωδεκάνησα πάλι, κυρίως στη Σύμη και την Κάλυμνο, όσοι βουτούν να πιάσουν το Σταυρό στα κρύα νερά της θάλασσας, έχουν ως στόχο τους να κρατήσουν όσο περισσότερο μπορούν την ανάσα τους για να μείνουν όσο το δυνατόν πιο πολύ κάτω από το κρύο νερό.

Όση ώρα διαρκεί η παγωμένη βουτιά, οι ψαράδες των νησιών με τις βάρκες τους, σχηματίζουν έναν προστατευτικό κλοιό γύρω τους, μιας και θεωρούνται οι τυχεροί της νέας χρονιάς που μόλις μπήκε.

Ρεπορτάζ:Ειρήνη Μαππά Γεωργία Μισεμικέ


Read more »

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2012

Γιατροί του Κόσμου: γάλα και τρόφιμα, τα στολίδια των Χριστουγέννων

Η μη κυβερνητική οργάνωση στόλισε ένα διαφορετικό χριστουγεννιάτικο δέντρο
Γιατροί του Κόσμου: γάλα και τρόφιμα, τα στολίδια των Χριστουγέννων
Για δεύτερη συνεχή χρονιά, με πρωτοβουλία των Γιατρών Του Κόσμου, των Atenistas και την πολύτιμη βοήθεια δεκάδων εθελοντών στήθηκε ένα δέντρο από κουτιά γάλακτος - δώρο προσφοράς στα παιδιά που έχουν ανάγκη.


Ενα δέντρο φωτισμένο με χαμόγελα, χαρά και ελπίδα από τους Γιατρούς του Κόσμου προς τα παιδιά του κόσμου στήθηκε την Τρίτη στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου. Για δεύτερη συνεχή χρονιά, με πρωτοβουλία των Γιατρών Του Κόσμου, των Atenistas και την πολύτιμη βοήθεια δεκάδων εθελοντών στήθηκε ένα δέντρο από κουτιά γάλακτος - δώρο προσφοράς στα παιδιά που έχουν ανάγκη.
Κάποιες φορές τα όνειρα και οι ευχές δεν είναι αυταπάτες αλλά βγαίνουν αληθινά. Ολα ξεκίνησαν από ένα παιδί μεταναστών το οποίο βρέθηκε στο πολυϊατρείο των Γιατρών και εξέφρασε την επιθυμία να του φέρει ο Αγιος Βασίλης ένα ποτήρι γάλα. Η μικρή αυτή επιθυμία έγινε ιδέα και η ιδέα υπήρξε αιτία για να γίνει η θέληση πολλών ανθρώπων αληθινή. Εδώ και δύο μήνες οι Γιατροί του Κόσμου μαζεύουν κουτιά γάλακτος, ρύζι, όσπρια, ζυμαρικά, τρόφιμα πρώτης ανάγκης για τον κόσμο.

Μεγάλη ανταπόκριση

Από νωρίς είχε στηθεί την Τρίτη το περίπτερο των Γιατρών του κόσμου. Οι εθελοντές δεν προλάβαιναν να συλλέγουν προσφορές. Τόσο μεγάλη ήταν η ανταπόκριση και η συμμετοχή του κόσμου. Καθένας έφερνε όσα περισσότερα μπορούσε από είδη πρώτης ανάγκης αλλά και είδη που του περίσσευαν και ήθελε να προσφέρει.

Οι περαστικοί σαστισμένοι κοιτούσαν το περίπτερο. Σε τέτοιους καιρούς τόσες πολλές σακούλες φαίνεται πως κινούν την περιέργεια του κόσμου! Κάποιοι ρωτούσαν επίμονα να μάθουν τι ακριβώς γινόταν. Σιγά σιγά οι εθελοντές άρχισαν να βάζουν στις κούτες τα γάλατα, να τα δένουν με ταινία και να τα τοποθετούν πάνω σε ξύλινα τελάρα. Οταν θα βράδιαζε θα τα χρησιμοποιούσαν για βάση προκειμένου να δημιουργηθεί το δέντρο.


Συγκινητική ανταπόκριση

Η Παναγιώτα είναι εθελόντρια και παράλληλα εργάζεται στο Τμήμα Επικοινωνίας των Γιατρών του Κόσμου. «Συγκεντρώνουμε τρόφιμα και γάλα και τα πάμε στο πολυϊατρείο όπου έπειτα τα μοιράζουμε σε άπορους στην Ελλάδα που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη». Η περυσινή ανταπόκριση του κόσμου ήταν αρκετά μεγάλη. Περίπου 5.000 κουτιά και δύο τόνοι τροφίμων συγκεντρώθηκαν. Ιδιώτες, εταιρείες, σχολεία και άνθρωποι από όλες τις περιοχές και με ελάχιστη οικονομική άνεση έσπευσαν να βοηθήσουν το έργο με δωρεές αλλά και χρήματα. «Συνήθως έρχονται μετανάστες στο ιατρείο μας αλλά τον τελευταίο καιρό έχουν αυξηθεί οι Ελληνες, κυρίως οι συνταξιούχοι και πολλά παιδιά» λέει η Παναγιώτα λυπημένη.


Εθελοντικές προσφορές

Πιο κάτω ο Θοδωρής στέκεται έξω από το περίπτερο και βλέπει τον κόσμο που έρχεται. Είναι εθελοντής από το 1997 και έρχεται κάθε φορά για να βοηθήσει. Τόσα χρόνια δεν έχει σταματήσει να βοηθάει και να συμμετέχει στο εγχείρημα των γιατρών. Γνωρίζει όμως ότι το κράτος δεν κάνει και πολλά πράγματα και ότι μόνο οι εθελοντές στηρίζουν αυτό το πρόγραμμα. «Δεν υπάρχει κράτος με θεσμική ιδιότητα» λέει με πικρία. «Μόνοι μας καταφέραμε να βοηθήσουμε 400 οικογένειες της Χαλυβουργικής και τους προμηθεύσαμε με τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης».
Ο κύριος Γιώργος ήρθε από την Αγία Παρασκευή να στηρίξει το έργο των εθελοντών. Κρατάει μία τσάντα και στην πλάτη του είχε ακόμη ένα σακίδιο γεμάτο με κουτιά από γάλα. «Εφερα 20-25 κουτιά γάλακτος. Αν μπορούσα και είχα αντοχή να κουβαλήσω θα έφερνα και άλλα αλλά είμαι γέρος. Συνεισφέρω συνεχώς και όσο μπορώ στέλνω επιταγές στους Γιατρούς και στην Κιβωτό του Κόσμου».


«Οσο υπάρχουν νέοι...»

Μια κυρία έρχεται γρήγορα στο περίπτερο, ρωτάει έναν εθελοντή τι συμβαίνει και όταν μαθαίνει, είναι πρόθυμη να βοηθήσει. «Πού μπορώ να βρω σούπερ- μάρκετ εδώ να πάω να αγοράσω να σας φέρω;» ρωτάει τον εθελοντή και φεύγει τρέχοντας για να φέρει προμήθειες. Η κυρία Αγγελική δεν έφερε κάτι. Οχι ακόμη τουλάχιστον. Αύριο θα ξαναπεράσει για να φέρει τρόφιμα. Μόλις ήρθε από το νοσοκομείο και στάθηκε στο περίπτερο να συγχαρεί τα παιδιά για την προσπάθειά τους. «Την Ελλάδα τη βρήκαμε όμορφη και πρέπει να την κρατήσουμε. Οσο υπάρχουν οι νέοι και αυτές οι πρωτοβουλίες έχουμε μέλλον. Πρέπει να δείξουμε ότι δεν υπάρχουν μόνο αυτοί που κάνουν απεργίες και σπάνε την Αθήνα»«Κρατάτε παιδιά γιατί χανόμαστε» λέει στους εθελοντές και απομακρύνεται συγκινημένη. Η Μαριάννα έφερε δύο μπουκάλια λάδι. Χαρούμενη και ευδιάθετη, ήρθε από τα Εξάρχεια για να στηρίξει την προσπάθεια.

Οσο βραδιάζει, το περίπτερο γίνεται όλο και πιο φωτεινό με τα στολίδια του που ανάβουν και γεμίζει όλο και περισσότερο από κόσμο που έρχεται όχι μόνο για να δώσει και να πάρει πράγματα, αλλά και να συγχαρεί τους εθελοντές για την προσπάθεια. Σιγά σιγά ετοιμάζεται η βάση του δέντρου, υπό την μουσική και το τραγούδι μιας σχολικής χορωδίας. Τα γάλατα τοποθετούνται το ένα πάνω στο άλλο, τα κεράκια ανάβουν και το πρώτο δέντρο με γάλα είναι πλέον έτοιμο για να το γευτούν πολλές άπορες οικογένειες. Μόλις όλα τελειώσουν, τα τρόφιμα θα μεταφερθούν στο πολυϊατρείο των γιατρών και από εκεί θα γίνουν το όνειρο για χιλιάδες άπορους και οικογένειες.

Αφιερωμένο στον αγαπημένο μας αρχισυντάκτη Δημήτρη Χαραλάμπους που έφυγε νωρίς. http://www.tovima.gr/society/article/?aid=436906

Ρεπορτάζ: Ειρήνη Μαππά, Γεωργία Μισεμικέ

Read more »

Δύο έλληνες φοιτητές «φωτίζουν» το facebook

Δημιούργησαν εφαρμογή για περιήγηση ατόμων με προβλήματα όρασης


Δύο έλληνες φοιτητές «φωτίζουν» το facebook
Οι Αλέξης Τζανετόπουλος και Φίλιππος Πρωτογερίδης, που δημιούργησαν μία πρωτοποριακή εφαρμογή για την περιήγηση ατόμων με προβλήματα όρασης στο Facebook



Οσο δύσκολη κι αν είναι η οικονομική συγκυρία στη χώρα δεν υπάρχουν όρια στη φαντασία και την καινοτομία. Τον κανόνα αυτόν φαίνεται να επιβεβαιώνουν ο Αλέξης Τζανετόπουλος και ο Φίλιππος Πρωτογερίδης, οι δύο φοιτητές της ΑΣΟΕΕ που διακρίθηκαν στον διαγωνισμό της Microsoft Imagine Cup 2011 - στην κατηγορία Ανάπτυξη Εφαρμογών για Υπολογιστή - και βάζουν πλώρη για νέους στόχους.
«Από πέντε ετών χρησιμοποιώ υπoλογιστή και από τα 12 Ιντερνετ», λέει γελώντας ο Αλέξης, που έχει δίπλα του τον Φίλιππο και εξηγούν το πώς εμπνεύστηκαν τη δημιουργία της εφαρμογής. Γνωρίστηκαν στην ΑΣΟΕE και έγιναν φίλοι, έπειτα από την ιδέα του Αλέξη να δημιουργήσει μια πρωτοποριακή φόρμουλα που βοηθάει ανθρώπους με προβλήματα όρασης να περιηγηθούν με ευκολία στο facebook και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πρόγραμμα eclipsis
Το πρόγραμμα eclipsis είναι μια πρωτοποριακή φόρμουλα που στηρίζεται σε φωνητικές εντολές και βοηθάει τους χρήστες να περιηγηθούν στο facebook. Περίπου ένα χρόνο ετοίμαζαν οι δύο φοιτητές την εφαρμογή αυτή και, όπως λένε, είναι η πρώτη φορά που δημιουργείται παγκοσμίως μία τέτοιου είδους βοηθητική πλατφόρμα για άτομα με προβλήματα όρασης.

Οι μόνες πλατφόρμες που είναι διαθέσιμες μέχρι στιγμής για άτομα με προβλήματα όρασης είναι αυτές που εγκαθιστούνται στον υπολογιστή και διαβάζουν όσα γράφει η οθόνη, οι λεγόμενοι Screan Readers. Οι συγκεκριμένες όμως διευκολύνουν κυρίως τη χρήση των βασικών προγραμμάτων του υπολογιστή, όπως το office (σε συνδυασμό πάντα με γνώση του «τυφλού» συστήματος). Δεν υπάρχουν ανάλογοι βοηθοί για το ίντερνετ και ειδικά για ιστότοπους όπως το Facebook. Μια ιστοσελίδα περιέχει πληθώρα δεδομένων και προκειμένου να φτάσει κάποιος τυφλός χρήστης στο τέλος της χρειάζεται να πατήσει αλλεπάληλα βελάκια στο πληκτρολόγιό του, έχοντας απομνημονεύσει νωρίτερα τις κινήσεις που πρέπει να κάνει. Μια διαδικασία δηλαδή που είναι αρκετά χρονοβόρα.
Η καινοτομία της νέας αυτής πλατφόρμας βρίσκεται στις φωνητικές εντολές και τις συντομεύσεις πληκτρολογίου μέσω των οποίων ο χρήστης μπορεί πλέον να περιηγηθεί στην ιστοσελίδα πιο εύκολα και χωρίς να σπαταλάει χρόνο όπως γινόταν προηγουμένως. Τα δεδομένα μετατρέπονται πλέον σε ήχο και έτσι ο χρήστης δεν μπερδεύεται.
«Ο χρήστης αντί να μπαίνει στο facebook, μπαίνει σε ένα site δικό μας, εγγράφεται και αρχίζει να χρησιμοποιεί την εφαρμογή» λέει ο Αλέξης. «Εχουμε φτιάξει ένα πρόγραμμα με μια εντελώς διαφορετική αρχιτεκτονική που διευκολύνει τα τυφλά άτομα. Γιατί όλα είναι θέμα αρχιτεκτονικής κάθε ιστοσελίδας» εξηγούν οι δύο φοιτητές και προσθέτουν ότι η αρχιτεκτονική σε αυτά τα site έχει αλλάξει ουκ ολίγες φορές κάνοντας ακόμη πιο δύσκολη την πρόσβαση των ατόμων με προβλήματα όρασης. «Θα κάνουμε το ίδιο και για το wikipedia, το youtube και γενικά στα site που έχουν μεγάλη απήχηση» αναφέρουν. Ο Αλέξης τονίζει επίσης ότι η εφαρμογή μπορεί να βοηθήσει κάθε άτομο ακόμα και αυτά που δεν έχουν προβλήματα όρασης. Το να μην χρειάζεται κάποιος να χρησιμοποιεί πληκτρολόγιο ή ποντίκι και μόνο με τη φωνή να εκτελεί στον υπολογιστή τις εργασίες που επιθυμεί, φαίνεται πως λύνει τα χέρια σε όλους μας.

Ελληνικό όνομα
Το όνομα της εφαρμογής δεν θα μπορούσε να είναι πιο δηλωτικό. «Προσπαθήσαμε να βρούμε μία ονομασία που να έχει σχέση με την Ελλάδα. Η έκλειψη έχει να κάνει με τις δυσκολίες του τυφλού ο οποίος δεν βλέπει και κρύβεται το φως του» δηλώνει ο Φίλιππος.
Η επιτυχία του προγράμματος στηρίχτηκε στην προσωπική αφοσίωση αλλά και στις... δοκιμές των ίδιων των κατασκευαστών, οι οποίοι κάλυπταν τα μάτια τους για να «τεστάρουν» το πρόγραμμά τους.
Τα μαθήματα του Αλέξη στον φίλο και γείτονά του Βασίλη, ένα παιδί με πρόβλημα όρασης, υπήρξαν η αφορμή για να γίνει πράξη αυτή η ιδέα. Ολα ξεκίνησαν από έναν υπολογιστή. Ο 13χρονος Βασίλης λόγω του προβλήματός του ήταν αδύνατο να μπορέσει να χειριστεί τον υπολογιστή. Η αρχή έγινε με ένα απλό word, όπου μαζί με τον φίλο του Αλέξη εξοικειώθηκε στο τυφλό σύστημα και στη σύνταξη κειμένων. Με δική του θέληση αλλά ύστερα και από παρότρυνση του φοιτητή άρχισε να χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο... κι έτσι ξεκίνησαν όλα.
Η σχέση του Αλέξη με τον Βασίλη, συνέβαλλε στο να σκεφτεί την εφαρμογή και να την κάνει πράξη. Ο ίδιος εξακολουθεί να βοηθάει παιδιά με προβλήματα όρασης αφού επισκέπτεται συχνά το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών. «Γουστάρω αυτά τα άτομα» λέει στην... αργκώ της νεολαίας. «Πώς θα κάνεις κάτι όμως αν δεν το δοκιμάσεις εσύ ο ίδιος πρώτα;» αναφέρει, σημειώνοντας ότι ο ίδιος έχει ανακαλύψει έναν τρόπο για να «τεστάρει» τη δουλειά του. Καλύπτει με μια μάσκα τα μάτια του -προκειμένου να μην έχει ορατότητα - και αρχίζει σιγά σιγά να δουλεύει την εφαρμογή όπως θα έκανε ένας τυφλός.


Δυσκολίες πολλές
Οι δυσκολίες που συνάντησαν ήταν πολλές και σημαντικές. Ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα χρειάζεται χρόνο και αφοσίωση. Ο Αλέξης είχε αναλάβει την ανάπτυξη και ο Φίλιππος τις δημόσιες σχέσεις. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Αλέξης δεν έχει πάει ακόμα στρατό. Γνωρίζει ότι εάν αφήσει αυτή τη δουλειά και την αφοσίωση έπειτα θα τον αφήσει και αυτή. Πλέον στην ομάδα τους έρχονται να προστεθούν ακόμη δύο κοπέλες οι οποίες θα είναι υπεύθυνες για το μάρκετινγκ και τις δημόσιες σχέσεις με σκοπό την προώθησή της.
Προς το παρόν βρίσκονται σε αναζήτηση κάποιου επενδυτή ώστε να μπορέσουν να κυκλοφορήσουν στην αγορά αυτή τη φόρμουλα. Εχουν ήδη επισκεφτεί τη Γαλλία σε Forum Eπενδυτών και περιμένουν να δουν πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Γνωρίζουν ότι στην Ελλάδα δεν θα μπορέσουν να κάνουν κάτι και θα το κυνηγήσουν σίγουρα στο εξωτερικό αν τους προσφερθεί κάποια καλή ευκαιρία.
«Οι εταιρείες συνήθως δεν ενδιαφέρονται ούτε να αγοράσουν ούτε να κάνουν κάποιο παρόμοιο πρόγραμμα για τυφλούς γιατί στόχος τους είναι οι παγκόσμιες αγορές και όχι τόσο μικρές ομάδες. Το αγοραστικό κοινό είναι περιορισμένο» αναφέρει ο Φίλιππος. Τα αρνητικά σχόλια περί ευρεσιτεχνίας φαίνεται να μην τους απασχολούν αλλά να τους πεισμώνουν περισσότερο. «Ενα τόσο δύσκολο εγχείρημα όχι μόνο δεν θα σας φέρει κέρδη αλλά είναι και χρονοβόρο μας έλεγαν όλοι». Εκείνοι όμως πεισμώνουν και συνεχίζουν.
Στον διαγωνισμό δήλωσαν συμμετοχή σαν ανεξάρτητοι και όχι με το όνομα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η Πανεπιστημιακή κοινότητα, όπως αναφέρουν οι Αλέξης και Φίλιππος, δεν τους βοήθησε ιδιαίτερα. «Σαν Πανεπιστήμιο ούτε μας προσέγγισε ποτέ κανείς ούτε μας βοήθησαν. Υπήρξαν κάποιοι καθηγητές που μας προσέφεραν βοήθεια ή πήγαμε και εμείς για να μας βοηθήσουν, αλλά σαν Πανεπιστήμιο στο σύνολο δεν υπήρξε βοήθεια. Η όλη δουλειά έγινε με δική μας προσπάθεια και με καθηγητές που έδειξαν ενδιαφέρον και ακόμη δείχνουν. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν υποδομές, δεν δίνονται ευκαιρίες», αναφέρει ο Φίλιππος με αρκετό παράπονο.

«Δεν τα παρατάμε»
Ακόμη και αν δεν βρουν επενδυτές δεν σκοπεύουν να τα παρατήσουν. Τα έσοδα μπορεί να μην είναι πολλά αλλά η προσπάθεια που έχουν κάνει εδώ και ένα χρόνο είναι αρκετά μεγάλη και σημαντική για να την αφήσουν στη μέση. Και οι δύο συμμετέχουν στο Student Partner της Microsoft.Κάνουν σεμινάρια για τις τεχνολογίες της Microsoft στον προγραμματισμό σε φοιτητές πληροφορικής.
Σε συνεργασία με τη Μονάδα Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της ΑΣΟΕΕ και άλλους φοιτητές σκοπεύουν να δημιουργήσουν στην ΑΣΟΕΕ ομάδα επιχειρηματικότητας και αργότερα να επεκταθούν και σε όλα τα πανεπιστήμια. Η ομάδα αυτή θα έχει ως στόχο να κάνει τον φοιτητή να κατανοήσει με απλό τρόπο πώς γίνονται όλα αυτά.
Πλέον ετοιμάζουν ένα νέο πρότζεκτ με το οποίο πρόκειται να δηλώσουν ξανά συμμετοχή στο Imagine Cup 2012. Αυτή τη φορά η νέα φόρμουλα είναι πιο εξελιγμένη και έχει να προσθέσει κάτι καινούργιο, τον διάλογο ανάμεσα στον υπολογιστή και στον χρήστη. Οταν γίνει πράξη αναμένεται να λύσει πολλά προβλήματα.

Ρεπορτάζ: Ειρήνη Μαππά, Μισεμικέ Γεωργία



Read more »

Ο δρόμος έχει τη δική του (μουσική) ιστορία

Ο δρόμος έχει τη δική του (μουσική) ιστορία
Στη σκιά της Ακρόπολης, οι African Heritage παίζουν μουσικές από τη Λιβερία και τη Σιέρα Λεόνε


Σε μια βουβή και άχρωμη μεγαλούπολη, εκεί που ο κόσμος προσπερνάει χωρίς να παρατηρεί και να δίνει σημασία, η μουσική χρωματίζει την καθημερινότητα. Ανθρωποι όλων των φυλών και των ηλικιών, οι πλανόδιοι μουσικοί - δίνουν τη δική τους ευχάριστη νότα στις διαδρομές των Αθηναίων. Εκεί που ο δρόμος σταματάει, η μουσική αρχίζει...



Θησείο... Σάββατο απόγευμα
Ο ήλιος είναι ακόμα ψηλά και φωτίζει ζωηρά την Ακρόπολη. Στον μακρύ πεζόδρομο με τους πλανόδιους μικροπωλητές και τις παρέες των νέων, αφρικανικοί ρυθμοί ξαφνιάζουν και κινούν την περιέργεια των περαστικών. Τέσσερις χαμογελαστοί νέοι από την Αφρική τραγουδάνε ζωηρά, χτυπάνε πολύχρωμα τύμπανα και κουνούν ρυθμικά τα χρωματιστά κοτσιδάκια στο κεφάλι τους. Μια τουρίστρια χορεύει εκστασιαμένη, ενώ άλλοι περαστικοί παρατηρούν το θέαμα με γέλιο και απορία.
Ο Ελάιζα, συστήνει σε άπταιστα αγγλικά το συγκρότημά του: λέγονται African Heritage και έρχονται από τη Λιβερία και τη Σιέρα Λεόνε. Δεν παίζουν μουσική για να ζητιανέψουν. Είναι η δουλειά τους και πριν από 13 χρόνια ξεκίνησαν περιοδείες σε όλο τον κόσμο.«Είμαστε όλοι καλλιτέχνες, αυτή είναι η δουλειά μας, μουσικοί του δρόμου» λέει ο Ελάιζα.

«Γυρίζουμε όλο τον κόσμο. Προτού έρθουμε στην Ελλάδα, που μας αρέσει πολύ, είχαμε πάει Τουρκία, Κύπρο, Ρουμανία, Πολωνία…». Βρίσκονται εδώ ήδη 16 μήνες. Μένουν όλοι μαζί σε ένα σπίτι στο Θησείο και… απαρνιούνται την Ομόνοια λόγω εγκληματικότητας.
Ούτε ενάμιση χρόνο εδώ, αλλά ο Ελάιζα μοιάζει να γνωρίζει τέλεια τις γειτονιές της Αθήνας. Εχουν εμφανιστεί σε μπαρ στην Κολλιάτσου, στο Γκάζι, σύντομα θα εμφανιστούν στου Ψυρρή... «Αγαπάμε την αφρικάνικη μουσική και θέλουμε να τη διαδώσουμε στον κόσμο. Γι' αυτό ταξιδεύουμε. Στον δρόμο δεν βγάζουμε πολλά λεφτά, αλλά γνωρίζουμε τους ανθρώπους και χαιρόμαστε που τους κάνουμε λίγο πιο χαρούμενους» λέει.

Ενας αθηναϊκός «μύθος»
Εξω από το Μουσείο της Ακρόπολης, ο μύθος της λατέρνας ξαναζωντανεύει από τον κύριοΛάμπρο. Με μαύρο σακάκι, κίτρινο πουκάμισο και ένα καπέλο που τον κάνει ξεχωριστό, κουβαλάει στους δρόμους την «80χρονη αγάπη του», όπως την αποκαλεί. Τη φροντίζει σαν γυναίκα: «Οπως η γυναίκα, έτσι και η λατέρνα χρειάζεται στόλισμα», λέει, «ποτέ δεν τη βγάζω έξω όταν βρέχει». Βάζει τα λουριά στους ώμους, παίρνει το καρεκλάκι του και με το ντέφι στο χέρι περιπλανιέται στη Αθήνα. Το μόνο που θέλει είναι να μην χαθεί η παράδοση. Αυτή είναι η καλύτερη ανταμοιβή του.
Ο κύριος Λάμπρος ήταν παλαιοπώλης. «Οι άνθρωποι δεν έχουν πλέον λεφτά να αγοράσουν αντίκες. Ενα ωραίο παλιό σεντούκι, είναι είδος πολυτελείας σήμερα», λέει με λύπη για το επάγγελμα που άφησε λόγω κρίσης. Πατέρας πέντε παιδιών που ζουν στην Κύπρο, τώρα πηγαίνει σε διάφορα πανηγύρια και παίζει κυρίως κλαρίνο, για να βγάλει τα προς το ζην.
«Στην Αθήνα υπάρχουν μόνο δύο λατέρνες και όλοι θέλουν να βγάλουν φωτογραφίες μαζί μου. Ειδικά οι ξένοι, που βλέπουν με περιέργεια το συγκεκριμένο όργανο». Εκείνοι που συγκινούνται είναι οι Τούρκοι, που αναγνωρίζουν το κοινό αυτό μουσικό όργανο των δύο λαών. «Με βγάζουν βίντεο και το στέλνουν στην Τουρκία» λέει με περηφάνια.

Ο «Φιλόσοφος» με το μπουζούκι
Στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου ένας κύριος με μεγάλα γαλάζια μάτια και μακριά άσπρα μαλλιά, προσπαθεί να παίξει ένα ρεμπέτικο τραγούδι με το μπουζούκι του. Ο ήχος της λατέρνας όμως τον… αποσυντονίζει. Είναι ο κύριος Νίκος, μουσικός και αγιογράφος, «φιλόσοφος» του δρόμου, που εκεί, στη γωνιά του, λέει πως έχει βρει το νόημα της ζωής. Το 2009 έκλεισε τα δύο καταστήματα αγιογραφίας που διατηρούσε και από τότε «παίρνει δύναμη από τους ανθρώπους και το μπουζούκι», όπως λέει. Τώρα συμπληρώνει το εισόδημά του παίζοντας μουσική. «Δεν θέλω να λέω στον κόσμο την ιστορία μου, δεν μου αρέσει να με λυπούνται... Καλύτερα να πεθάνεις παρά να σε λυπούνται» λέει περήφανα. Οποτε νιώθει την ανάγκη να βγει από το σπίτι του, παίρνει το μπουζούκι του και διασκεδάζει τους περαστικούς με τη φωνή και τις πενιές του.
Εχει για παρέα τον «αγιασμό», όπως χαρακτηρίζει ένα μπουκάλι με μέλι και τσίπουρο αλλά κι ένα βιβλίο που έγραψε στα 18 του. Τιτλοφορείται η «Αλφα Βήτα του Αλήτη» και είναι η ιστορία του Καπετάν Νικόλα, του ίδιου. «Είμαι καπετάνιος στη στεριά κι όχι στη θάλασσα», λέει και μιλάει για τα τρία παιδιά του που υπερ-αγαπάει. «Οι άνθρωποι νιώθουν πολλή μοναξιά», εκμυστηρεύεται ο κύριος Νίκος. «Σε μια πλατεία με εκατό άτομα τριγύρω σου, μπορεί να αισθάνεσαι τόσο μόνος! Η μουσική όμως μας ενώνει» καταλήγει.

Στη σκιά της Ακρόπολης
Η νύχτα έχει πια πέσει γύρω από την Ακρόπολη. Την υγρασία που συνοδεύει το σκοτάδι προσπαθεί να ζεστάνει μια νεανική φωνή και ο ήχος της κιθάρας. Ο Κλεάνθης είναι φοιτητής και τραγουδάει ροκ τραγούδια. «Δεν υπάρχει ωραιότερο πράγμα από το να τραγουδάς στη σκιά της Ακρόπολης» λέει. «Δεν το κάνω για τα χρήματα, δεν βγάζω πολλά και δεν είναι αυτός ο σκοπός μου. Μου αρέσει να βλέπω τις αντιδράσεις του κόσμου»ισχυρίζεται και βγαίνει στους δρόμους δυο-τρεις φορές την εβδομάδα, «για να μην παίζω μόνος μου κιθάρα στο σπίτι». Θέλει να προβληματίσει τον κόσμο, να σταθούν και να τον ακούσουν. «Δεν κάνω επαιτεία. "Παίζω" με τον κόσμο. Μπορεί να κλείσω το μάτι σε μια κοπέλα, να μιλήσω σε ένα παιδάκι. Αυτό είναι όλο το παιχνίδι και όλη η μαγεία. Προχθές ήρθε μια κυρία, στολισμένη και ντυμένη καλά, στάθηκε μπροστά μου, με κοίταξε και μου είπε πόσο της άρεσαν τα τραγούδια μου. Αυτό είναι η ανταμοιβή για εμένα. Προτιμώ ο κόσμος να μου πει έναν καλό λόγο παρά να μου δώσει χρήματα».
Από 12 χρονών πηγαίνει σε ωδείο αλλά λόγω οικονομικής κρίσης, φέτος σταμάτησε τα μαθήματα. Οι αστυνομικοί που είναι γύρω του δεν φαίνεται να τον ενοχλούν. «Αρκετές φορές με έχουν διώξει, αλλά δεν με πειράζει, επιστρέφω ξανά.. Δεν είναι λίγες οι φορές που και οι ίδιοι έρχονται δίπλα μου και κάθονται. Ίσως το βράδυ η μουσική και η μοναξιά ενώνει τους ανθρώπους».

Μουσικές «κόντρες» στον δρόμο
Τους ενώνει η αγάπη για τη μουσική, αλλά τους χωρίζει το… μεροκάματο. Δεν λείπουν και οι κόντρες μεταξύ των πλανόδιων μουσικών. Το να προσελκύει κάποιος περισσότερο κόσμο από τον άλλον με τη μουσική του, είναι σαν να του «κλέβει» και τη… δόξα και το μεροκάματο. Κάποτε οι μουσικοί του δρόμου έβγαζαν καλά λεφτά, σήμερα όμως μπορεί κάποιος μέσα σε δύο ώρες να βγάλει μόλις 2 ευρώ. Ο κόσμος πλέον δεν δίνει εύκολα χρήματα και οι πάλαι ποτέ πολυσύχναστοι και γεμάτοι δρόμοι της Ακρόπολης και του Θησείου έχουν αρχίσει να ερημώνουν τις καθημερινές.


Ρεπορτάζ: Ρένα Μαππά, Γεωργία Μισεμικέ

Πηγή: http://www.tovima.gr/society/article/?aid=434174#.TuOWfjcMCYU.facebook








Read more »

"Ενός κακού...media έπονται..."